08/05/2026
علت و درمان آنسفالیت مغز چیست؟

علت و درمان آنسفالیت مغز چیست؟

علت و درمان آنسفالیت مغز چیست؟

آنسفالیت در لغت به معنای آماس و التهاب مغز می باشد، اما معمولاً به التهاب مغزی اطلاق می شود که به واسطه ویروس ایجاد شده باشد. این بیماری جزء بیماری های نادر است که تقریباً ۰٫۵ از هر ۱۰۰،۰۰۰ نفر به آن مبتلا می شوند که معمولاً در کودکان، سالخوردگان و افرادی که سیستم ایمنی ضعیفی دارند (مثل افراد مبتلا به ایدز یا سرطان) اتفاق می افتد.

گرچه هر سال هزاران مورد از این بیماری به مرکز کنترل و پیشگیری از بیماری ها گزارش می شود، اما تصور متخصصین مغز و اعصاب این است که به خاطر علائم خفیف این بیماری، موراد بسیار زیادی از آن گزارش نمی شوند.

علائم آنسفالیت مغز

علائم این بیماری در انواع خفیف تر معمولاً شامل موارد زیر است:

  • تب
  • سردرد
  • کمبود اشتها
  • کمبود انرژی
  • احساس بیماری کلی

در موارد شدیدتر انسفالیت، فرد دچار تب شدیدتری شده و علائم مربوط به سستم عصبی مرکزی را تجربه خواهد کرد که شامل موارد زیر است:

  • سردردهای پی در پی
  • حالت تهوع و استفراغ
  • خشک شدن گردن
  • گیجی
  • گم گشتگی
  • تغییر در شخصیت
  • تشنج (حمله)
  • مشکل شنوایی و گفتاری
  • توهم
  • از دست رفتن حافظه
  • خواب آلودگی
  • کما

آیا می دانید برای درمان فلج مغزی و اختلال بلع باید چه کرد؟ می توانید مقاله لینک شده را مطالعه کنید و اطلاعات لازم را کسب کنید.

علت و درمان آنسفالیت مغز چیست؟

علت و درمان آنسفالیت مغز چیست؟

تشخیص برخی از این علائم در نوزادان بسیار دشوار است اما علائم مهمتری که باید در پی آن باشیم عبارتند از:

  • استفراغ
  • برآمدگی ملاج
  • گریه ای که متوقف نمی شود و زمانیکه نوزاد را بلند می کنید یا در بغل میگیرید بیشتر می شود.
  • خشکی بدن

از آنجا که آنسفالیت ممکن است به دنبال برخی بیماری های ویروسی متداول اتفاق بیفتد، گاهی اوقات علائم و نشانه هایی از این بیماری ها را از قبل مشاهده خواهید کرد. اما معمولاً آنسفالیت بدون هشدار قبلی اتفاق می افتد.

علت ایجاد آنسفالیت مغزی

علت دقیق آنسفالیت ناشناخته است ، اما شایع ترین دلیل برای ایجاد این بیماری عفونت ویروسی می باشد . عفونت های باکتریایی و شرایط غیرعفونی نیز می‌توانند باعث آنسفالیت شوند.
آنسفالیت مغزی دارای دو نوع اصلی می باشد که شامل موارد زیر است :

۱. آنسفالیت اولیه
این شرایط زمانی اتفاق می‌افتد که ویروس یا عوامل دیگری مستقیماً مغز را آلوده کند .
عفونت ممکن است در یک ناحیه متمرکز شده یا به طور گسترده باشد . عفونت اولیه ممکن است فعال سازی مجدد ویروسی باشد که پس از بیماری قبلی غیر فعال شده است .

۲. آنسفالیت ثانویه
این وضعیت در نتیجه عکس العمل سیستم ایمنی بدن به عفونت در جای دیگری از بدن است.
در این حالت سیستم ایمنی به جای اینکه فقط به سلول های عامل عفونت حمله کند ، به اشتباه به سلول های سالم مغز نیز حمله می کند .
آنسفالیت ثانویه که به عنوان آنسفالیت پس از عفونت نیز شناخته می‌شود اغلب دو تا سه هفته پس از عفونت اولیه رخ می دهد .

ویروس‌هایی که می‌توانند باعث آنسفالیت شوند ، عبارتند از :
– ویروس هرپس سیمپلکس (HSV)
– ویروس های دیگر تبخال
– انتروویروس ها
– ویروس های منتقل شده توسط پشه ها
– ویروس هاری
– عفونت های دوران کودکی

عوامل آنسفالیت

از آنجا که آنسفالیت ممکن است به خاطر وجود میکرب های مختلفی ایجاد شده باشد، این عفونت می تواند به طرق مختلف پراکنده شود.

یکی از خطرناکترین و متداولترین عوامل آنسفالیت ویروس بیماری تبخال است (HSV). این همان ویروسی است که زخم هایی کنار دهان ایجاد می کند اما زمانیکه در مغز ایجاد شود می تواند کشنده باشد. خوشبختانه این مورد از آنسفالیت بسیار نادر است.

آنسفالیت می تواند مشکل بسیار نادر بیماری لایم (Lyme) باشد که با انواع ساس و کنه یا گزیدگی حیوانات هار ایجاد می شود.

پشه هم می تواند ویروس انواع مختلفی از آنسفالیت را از جمله آنسفالیت وست نایل (West Nile)، آنسفالیت سنت لوئیس (St. Louis)، و آنسفالیت اسب غربی (Western Equine) منتقل کند. طی چند سال اخیر در ایالات متحده، نگرانی برای انتشار ویروی وست نایل پدید آمده بود که توسط پشه ای که این ویروس را با گزیدن پرنده های بیمار می گیرند، به انسان منتقل می شود.

انواع خفیف آنسفالیت به دنبال برخی بیماری های متداول کودکان اتفاق می افتد، مثل سرخک، گوشک، آبله مرغان، روبلا (سرخجه آلمانی) و …. ویروس هایی مثل آبله مرغان معمولاً از طریق مایع بینی و گلوطی سرفه یا عطسه منتقل می شوند.

به میزان کمتر، آنسفالیت می تواند درنتیجه یک عفونت باکتریایی مثل مننژیت باکتریایی پدید آید و یا می تواند مشکلی از سایر بیماری های عفونی مثل سفلیس باشد. برخی انگل های خاص، مثل توکسوپلاسموسیس (عفونت انگلی پستانداران و پرندگان و انسان) هم می تواند موجب بروز آنسفالیت در افرادیکه سیستم ایمنی ضعیفی دارند، شود.

درمان بیماری آنسفالیت

درمان آنسفالیت خفیف معمولاً شامل موارد زیر است :

  • استراحت
  • نوشیدن مایعات فراوان
  • استفاده از داروهای ضد التهابی غیر استروئیدی مانند استامینوفن و ایبوپروفن یا ناپروکسن سدیم برای تسکین سردرد و تب

داروهای ضد ویروسی

آنسفالیت ناشی از ویروس های خاص معمولاً نیاز به درمان ضد ویروسی دارد.
داروهای ضد ویروسی که معمولاً برای درمان آنسفالیت استفاده می شوند شامل اسیکلوویر، گانسیکلوویر و فوسکارنت می باشند.
برخی ویروس ها مانند ویروس های منتشر شده از طریق حشرات به این روش های درمانی پاسخ نمی دهند ، اما از آنجا که ویروس خاص ممکن است بلافاصله یا به هیچ وجه شناسایی نشود پزشکان اغلب درمان ‌فوری با اسیکلوویر را توصیه می‌کنند.
اسیکلوویر می‌تواند در برابرHSV که در صورت عدم درمان به موقع می‌تواند عوارض قابل توجه ایجاد کند ، موثر باشد.
داروهای ضد ویروسی معمولاً به خوبی توسط بیمار تحمل شده و به ندرت عوارض جانبی مانند آسیب کلیه ایجاد می کنند.

مراقبت های حمایتی

افرادی که با آنسفالیت شدید در بیمارستان بستری می شوند ممکن است به موارد زیر نیاز داشته باشند :
– کمک به تنفس و همچنین نظارت دقیق بر تنفس و عملکرد قلب
– تزریق مایعات داخل وریدی برای اطمینان از هیدراتاسیون مناسب و سطح مواد معدنی ضروری
– داروهای ضد التهابی مانند کورتیکواستروئیدها برای کاهش تورم و فشار داخل جمجمه
– داروهای ضد تشنج مانند فنی توئین برای جلوگیری از تشنج

اشتراک‌گذاری

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *